Pierwsza pomoc
Porady turystyczne. Jak sobie pomóc w razie nieszczęścia
Na urlopie częściej doznajemy kontuzji. Nadmiar słońca, upał, zmiana wody i posiłki poza domem mogą wywołać rozmaite dolegliwości. W poradach turystycznych radzimy, jak pomóc sobie i innym.
Udar cieplny
Udar cieplny jest efektem przegrzania organizmu. U zdrowego człowieka pod wpływem wysokiej temperatury rozszerzają się naczynka krwionośne skóry, co przyspiesza krążenie krwi. Pobudzone do pracy gruczoły potowe zaczynają produkować więcej potu, który parując - usuwa z organizmu nadmiar ciepła. Wraz z potem ucieka jednak z organizmu woda, a wraz z nią niezbędne organizmowi sole mineralne: sód, chlor
Rada: Pijemy co najmniej 2 l płynów dziennie.
Gdy nie uzupełniasz płynów - produkcja potu zostaje zablokowana. Temperatura ciała szybko rośnie, skóra staje się sucha. Człowiek czuje się ospały i apatyczny, pojawiają się zaburzenia ze strony układu krążenia. Organizm ma trudności lub w ogóle traci możliwość oddawania nadmiaru ciepła. Najczęściej dochodzi do udaru w wyniku intensywnego plażowania, gorącej kąpieli, w gorącym, wilgotnym powietrzu.
Udaru cieplnego można nabawić się nie tylko na plaży
, ale i wędrując z plecakiem po górach. Główną przyczyną jest ubranie niedostosowane do pogody oraz brak wody do picia. Dzieciom, kobietom, osobom starszym oraz obciążonym rozmaitymi chorobami przewlekłymi, jak nadciśnienie czy choroba wieńcowa udar zagraża najbardziej.
Do lżejszych objawów udaru cieplnego należy zaczerwienienie skóry na twarzy, do cięższych: bladość. Chory poci się, odczuwa mdłości i ogólne osłabienie. Może mieć zachwiania równowagi, mroczki przed oczami, a nawet kłopoty z wysławianiem się.
W wyniku porażenia słonecznego mogą się pojawić silne bóle głowy i zawroty, gorączka, dreszcze, przyspieszenie tętna, niekiedy suchość skóry, zwiotczenie mięśni, niepokój, wymioty.
Jak pomóc
- Chorego umieścić w chłodnym, zaciemnionym i przewiewnym miejscu.
- Rozluźnić ubranie.
- Gdy chory ma twarz zaczerwienioną, ułożyć go w pozycji półsiedzącej, gdy jest blady - tak, by głowa była niżej niż tułowie. Stosować zimne okłady z wody lub lodu (zwłaszcza na głowę i klatkę piersiową).
- Poić chorego lekko osoloną wodą, często, małymi porcjami, chłodną kawą lub herbatą.
- Podać 20-30 kropli nasercowych.
- Jeżeli chory straci przytomność, jak najszybciej wezwać lekarza.
Omdlenie
W upalne dni mogą zdarzyć się nagłe omdlenia, szczególnie ludziom starszym. Przed omdleniem osoba, której robi się słabo, blednie, a jej czoło pokrywa się potem.
Jak pomóc
- Ułóż omdlałego tak, by nogi znajdowały się wyżej niż reszta ciała. Pod nogi podłóż plecak, płaszcz, siatkę z zakupami.
- Rozepnij bluzkę. Choremu łatwiej będzie oddychać.
- Zapewnij dopływ świeżego powietrza. Otwórz okna, nie pozwól, by gapie otaczyli omdlałego.
- Połóż na czoło chorego zimny okład, skrapiaj jego twarz i piersi zimną wodą. Staraj się utrzymać z nim kontakt słowny, mów, zadawaj pytania.
- Jeżeli nie odzyska przytomności w ciągu trzech minut, wezwij pogotowie.
Porażenie słoneczne
Oparzona słońcem skóra jest zaczerwieniona, boli, czasem swędzi. Ochładzaj ją, ulgę przyniesie posmarowanie jej np. panthenolem. Porażenie słoneczne objawia się mdłościami, bólem i zawrotami głowy. Czasem towarzyszą wymioty. Porażenie słoneczne może doprowadzić do utraty przytomności.
Jak pomóc
- Ułóż chorego w zacienionym, chłodnym miejscu. Nogi powinny znajdować się wyżej niż reszta ciała.
- Obłóż jego głowę oraz tułów mokrymi ręcznikami lub kocem. Polewaj okrycia chłodną wodą. Staraj się oziębić ciało do 38 stopni. Jeżeli temperatura nie spadnie, podaj lek przeciwgorączkowy.
- Jeżeli poszkodowany nie stracił przytomności, podawaj mu do picia chłodną wodę, z dodatkiem niewielkiej ilości soli.
- Jeżeli stan się pogarsza, wezwij pomoc.
Skaleczenia i zadrapania
Skaleczone miejsce należy umyć, wydezynfekować, posypać dermatolem (działa ściągająco i wysuszająco), okleić opatrunkiem z plastrem lub owinąć wchłaniającym wilgoć bandażem.
Jeżeli zranienie nie krwawi, lepiej będzie goić się bez opatrunku.
Jeżeli silniej krwawi, potrzebny będzie opatrunek uciskowy: połóż na chore miejsce kilkakrotnie złożoną gazę, na nią warstwę waty - owiń całość tak, by uciskać zranione miejsce. Uniesienie ręki lub nogi powyżej serca pomoże zmniejszyć krwawienie. Pomoc lekarska jest niezbędna, gdy krew wypływa falami, mimo ucisku rana nie przestaje krwawić, zranienie jest głębsze, nie potrafisz sam oczyścić rany. Jeżeli rana miała kontakt z ziemią lub brudną wodą lepiej poradzić się lekarza, czy nie trzeba podać zastrzyku przeciw tężcowi.
Skręcona kostka
Wystarczy wpaść w dołek, źle ustawić stopę, zahaczyć o gałązkę, a staw skokowy ulega zwichnięciu. Kostka boli i puchnie.
Jak pomóc
• Ułożyć stopę w jak najwygodniejszej pozycji.
• Przyłożyć okład z zimnej wody lub z lodu (np. kostki lodu w woreczku foliowym).
• Założyć ciasno elastyczną opaskę.
Skręceniu stawu towarzyszy obrzęk, ból i ograniczenie ruchów. Bez zdjęcia rentgenowskiego trudno jest odróżnić naciągnięcie stawu od zwichnięcia lub złamania. Dlatego - nie zmieniając pozycji kończyny - uszkodzony staw unieruchomić za pomocą: zwiniętych koców i części garderoby, poduszek, poszewek wypełnionych piaskiem, a więc dających się łatwo dopasować do kształtu nogi. Podobnie należy postępować w razie złamania.
Po unieruchomieniu kończyny (jeżeli złamanie nie spowodowało deformacji, można kończynę unieruchomić za pomocą bandaża elastycznego i deszczułki) trzeba wezwać karetkę pogotowia lub przetransportować chorego do lekarza. Można mu podać środek przeciwbólowy.
Ukąszenie przez żmiję
Jedynym jadowitym wężem w Polsce jest żmija, którą poznać można po zygzakowatym wzorze na grzbiecie. Warto zapamiętać ten wzór, aby można było zastosować właściwą surowicę.
Jak pomóc
- Połóż osobę poszkodowaną.
- Przemyj rankę wodą i mydłem, jeżeli to możliwe.
- Nie stosuj opaski uciskowej. Utrzymuj zranioną część ciała poniżej serca, jad nie będzie się rozprzestrzeniał po organizmie.
- Zawieź ofiarę na oddział ratunkowy najbliższego szpitala.
Zobacz też co robić w innych przypadkach ukąszeń, ugryzień i ataków zwierząt
Szok termiczny
Ludzie topią się najczęściej z powodu szoku termicznego. Skaczą nagrzani słońcem do zimnej wody i już nie wypływają. Mechanizm zjawiska jest prosty. Gdy różnica między temperaturą ciała a temperaturą wody jest zbyt duża, to nerw błędny kurczy się i dochodzi do zatrzymania akcji serca, a tym samym krążenia krwi. Akcja ratownicza powinna polegać na zewnętrznym masażu klatki piersiowej i sztucznym oddychaniu.
Rada: wchodzimy do wody powoli, masujemy kolejne partie ciała od nóg do karku zimną wodą, a dopiero potem się zanurzamy.
Rażenie piorunem
Rażeniu piorunem ulegają przede wszystkim ci, którzy podczas burzy chowają się pod samotne i wysokie drzewa. Nie wolno także przebywać w pobliżu słupów telegraficznych, metalowych masztów i w bliskim sąsiedztwie dużych zbiorników wodnych.
W przypadku porażenia zaburzeniu ulegają podstawowe funkcje życiowe: ośrodkowego układu nerwowego, oddychania i krążenia. Może dojść do śmierci w wyniku zatrzymania krążenia krwi wskutek migotania komór serca.
Jak pomóc
- Jak najszybciej wezwać pogotowie.
- Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, udrożnić drogi oddechowe, sprawdzić oddech, tętno i rozpocząć reanimację, jeżeli to potrzebne.
Skoki do wody
Jeśli podejrzewasz, że kręgosłup poszkodowanej w wypadku osoby jest uszkodzony, wiedz, że każdy ruch może spowodować paraliż. Gdy ofiara nie może swobodnie poruszać palcami rąk lub nóg albo gdy odczuwa mrowienie lub drętwienie w kończynach, istnieje niebezpieczeństwo uszkodzenia - może być złamany kręgosłup.
Jak pomóc
- Natychmiast wezwij lekarza.
- Nie pozwól rannemu się poruszać.
- Jeżeli ofiarę trzeba przenieść w bezpieczne miejsce, trzeba ją przeciągnąć. Należy to robić wzdłuż osi ciała (nie w bok) i głową do przodu, ostrożnie podtrzymując głowę i szyję. Najlepiej wsunąć pod chorego koc lub płaszcz i na tym go przeciągnąć. Dopóki nie jesteś pewien, czy kręgosłup jest cały, nie pakuj ciężko rannego do samochodu i nie wyciągaj go z wraku.
Odmrożenia
Przy odmrożeniu skóra początkowo jest zaczerwieniona, później staje się sina, szaroniebieska, a potem blada. Lekkie odmrożenie i silne przechłodzenie powodują w ciepłym pomieszczeniu silny ból. Ciężkie odmrożenia są w cieple niebolesne. Głównym zagrożeniem przy odmrożeniach są: obumarcie odmrożonych części ciała i zakażenie.
Jak pomóc
Przy lżejszych odmrożeniach:
- Rozluźnić obcisłą odzież i rozwiązać sznurowadła
- Chorego owinąć kocami, podawać łyżeczką mocno osłodzone gorące napoje
- Odmrożone okolice delikatnie przykryć opatrunkiem materiałem opatrunkowym, nie uciskać
Przy głębokich odmrożeniach:
- Nie ogrzewać odmrożonych okolic, jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe.
- Jeśli powstały pęcherze, przykryć je jałowym opatrunkiem, nie otwierać.
- Nie wolno nacierać odmrożonych kończyn, ani podawać alkoholu, który rozszerza naczynia i może spowodować przechłodzenie całego organizmu. Nie wolno palić papierosów, zwężająca naczynia krwionośne nikotyna pogarsza stan chorego.
Jolanta Gromadzka-Anzelewicz
"NaszeMiasto.pl"
Podziel się informacją:
porady pisane przez Was
Porada z działu: Pierwsza pomoc
Porada z działu: Pierwsza pomoc
Porada z działu: Pierwsza pomoc
Porada z działu: Pierwsza pomoc
Porada z działu: Pierwsza pomoc
Opcja tylko dla zalogowanych
Wybrana opcja dostępna jest wyłącznie dla zalogowanych użytkowników. Zarejestruj się już teraz, szybko, łatwo i za darmo!Komentarze:
Bardzo krótko i zwięźle opisana pierwsza pomoc. Niestety widzę tutaj braki. Zainteresowanym polecam książkę "Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach" Paweł Krzywda