Strefa Rezerwacji
TOP OKAZJE - najlepsze oferty biletów lotniczych, wycieczek i wyjazdów narciarskich. Sprawdź górne menu - druga zakładka od lewej.

Co jeść, co pić w Austrii

Puszysty deser Kaiserschmarren przygotowany z mleka, mąki i jajek –  flagowy deser Austrii - miał   trudne początki. Podobno sprytny dworski kucharz wymyślił go ze względu na słabe zęby cesarzowej Sisi, która tak naprawdę nigdy nie rozsmakowała się w tym żółtym arcydziele sztuki kulinarnej.


Innym przysmakiem z jajek, mąki i mleka są Salzburger Nockerln, cieszące się wielkim sukcesem już 300 lat wcześniej. Według legendy zapiekanymi puszystymi kluseczkami podawanymi przez swą ukochaną Salome Alt delektował się słynny salzburski książę arcybiskup Wolf Dietrich von Raitenau.

Małżonek cesarzowej Sisi – Franciszek Józef – uwielbiał wołowinę, która za jego czasów awansowała do głównej potrawy kuchni wiedeńskiej. Wołowinę podawano w wersji duszonej, tak jak dzisiejszy Tafelspitz, a jako dodatek smażone kartofle, puree ze szpinaku i sos chrzanowy. Przysmaki dla cesarza – w postaci pręgi, łopatki i Tafelspitza – sprowadzane były w Węgier. Potężne woły pędzone były do Wiednia na piechotę, aby uzyskać możliwie najbardziej miękkie mięso.

Wszechobecny sznycel otacza nie tylko złocista panierka, ale także pewna anegdota, powtarzana w wielu wersjach: c.k feldmarszałek hrabia Radetzky w roku 1848 do tego stopnia zachwycił się mediolańskim sznyclem, czyli „costoletta alla milanese“, że przesłał przepis cesarzowi do Wiednia. Tam dworscy kucharze podrasowali przepis dodając mąkę do panierki, smażąc mięso na smalcu, a nie oliwie, a zamiast schabu z kością wybrali soczysty kawałek cielęcego udźca. Złocisty, smażony sznycel cielęcy od końca XIX w. jest głównym daniem w austriackich menu.

Zalecenie względem złotego koloru sznycla we wcześniejszych epokach rozumiane było dosłownie. Szczególnie we Włoszech do XVI w. panował zwyczaj dekorowania potraw złotem, potem przesadny luksus zastąpiono naśladownictwem kolorystycznym, czyli panierką z jajek i tartej bułki.

O tym skąd sznycel wiedeński nosi taką nazwę, dyskutują nie tylko mieszkańcy austriackiej stolicy. Jedno jest pewne, „prawdziwy sznycel wiedeński” przyrządzany jest z cielęciny. Można go spotkać we wszystkich menu, w całym kraju. Czasami przygotowywany jest z mięsa wieprzowego, a od niedawna nawet z indyka. Tradycyjnie sznycel wiedeński podaje się z ziemniakami z pietruszką, zieloną sałatą lub sałatką ziemniaczaną. Szczególnym dodatkiem jest plaster cytryny, którym skrapia się złocistą, chrupiącą skórkę.
> Przepis na sznycel wiedeński


OLEJ Z PESTEK DYNI

Ciemnozielony olej o intensywnym smaku jest wyjątkowym przysmakiem w skali światowej. Szczególna cecha: orzechowy posmak i aromat uszlachetnia nie tylko zupy i sałatki, ale także sery i desery.

Do dziś wiele styryjskich olejarni stosuje niezmienny proces prażenia i tłoczenia. Chętni mogą zwiedzać takie obiekty, a przy okazji nabyć wiele różnych produktów na bazie oleju. Ze względu na staranny i delikatny proces pozyskiwania, nawet w przypadku produkcji przemysłowej, olej z pestek dyni wykazuje właściwości zdrowotne i lecznicze, udowodnione podczas badań przeprowadzonych przez uniwersytet w Grazu: wiele zawartych w nim witamin, związków mineralnych i mikroelementów działa profilaktycznie w przypadku chorób serca i układu krążenia, łagodzi bóle podbrzusza, oczyszcza organizm i wzmacnia system odpornościowy.

Wyśmienicie smakuje makaron z sosem pesto na bazie oleju z pestek dyni, potrawy z jajek, sałatka z fasoli Jaś z olejem, tak samo sałatki z pomidorów, ziemniaków i wszelkich odmian sałaty liściastej. Smak oleju doskonale harmonizuje ze smakiem koziego i owczego sera.

Zawodowi kucharze zainspirowani olejem tworzą takie desery jak parfait z pestek dyni lub suflet z olejem. Ale nawet zwykła zupa ziemniaczana lub proste, duszone warzywa po dodaniu kilku kropel styryjskiego specyfiku zamieniają się w wyjątkowe przysmaki. Prażone pestki z dyni używane są przy pieczeniu chleba, ciast i gotowaniu knedli, można je znaleźć w miodzie i marmoladach, służą także do panierowania mięsnych kotletów.

Wybierać można spośród 300 różnych olejów noszących znak jakości „styryjski olej z pestek dyni PGI.“ (chronione oznaczenie geograficzne). Znak gwarantuje także, że oleje pochodzą z pierwszego tłoczenia prażonych pestek.


Brettljause, czyli przekąski na desce

Podczas wycieczki w góry obowiązkowo nie może zabraknąć pysznego podwieczorku, na który składają się różne przysmaki na zimno podawane na drewnianej desce. Takie potrawy wzmacniają mięśnie (łydek!) i usposabiają do dalszych wypraw. Szalenie ważny jest odpowiedni dobór potraw na „deskę”: nie może na niej zabraknąć boczku i wiejskiego chleba, ale także kawałka sera i wędzonej kiełbasy. Do tego może kilka rzodkiewek, wiejskie masło, jabłko lub śliwki. W południe przyjęte jest serwowanie plastra soczystej pieczeni wieprzowej z chrupiącą skórką. Na koniec przychodzi czas na sznaps z prywatnej gorzelni, tak na trawienie, a potem w pełni sił można ruszać dalej.

Ser

Wiele regionów Austrii ma własną tradycję związaną z wyrabianiem sera. W Vorarlbergu od wieków w niezmieniony sposób produkowany jest słynny ser górski Bergkäse. Mleko, z którego serowarzy przygotowują wyrazisty i intensywnie pachnący ser, jest aromatyczne, ponieważ przenika do niego cały bukiet soczystych łąk i górskich ziół.
Inny serowy przysmak pochodzi z Tyrolu: szary ser Graukäse jest ręcznie wyrabiany ze zsiadłego mleka i dojrzewa przez kilka tygodni w piwnicy. Nazwa pochodzi od zielonkawo – szarej skórki ze szlachetnej pleśni. Tego korzenno-aromatycznego i nietłustego sera nie może zabraknąć w niektórych tyrolskich specjałach: typowy smak pysznych i sycących knedli Kaspressknödeln pochodzi właśnie od tego sera.


Frittatensuppe

Ta zupa jest tradycyjną, austriacką potrawą narodową. Jako przystawka lub danie główne serwowana jest w ten sam sposób we wszystkich landach. Fritattensuppe można nazwać zupą naleśnikową, ponieważ dodatkiem do niej są pokrojone w cienkie paseczki naleśniki, kolejny austriacki przysmak. W słodkawym, płynnym cieście naleśnikowym spotykają się tylko najlepsze, naturalne składniki, takie jak mąka, mleko i jajka. Nutkę wyrafinowania stanowi szczypta gałki muszkatołowej. Zaraz po usmażeniu na patelni z naleśników robi się tzw. Fritatten, czyli kroi je na cieniutkie paseczki, wkładane tuż przed podaniem do gorącego wołowego bulionu.


Tyrolskie Gröstl

Kiedyś ta potrawa opierała się na tradycyjnym wykorzystaniu resztek jedzenia. Dzisiejsze Gröstl robi się jednak z najlepszych ziemniaków i kawałków wieprzowej pieczeni, podsmażanych razem z cebulką na patelni. Na wierzchu często ląduje jeszcze jajko sadzone, przyprawione majerankiem, kminkiem i pietruszką.



KLUSKI, KNEDLE, PIEROŻKI I INNE

Knedle
W kwestii kulinarnej w Austrii nie można pominąć knedla. Stanowi on niejako symbol tradycyjnej kuchni. Zależnie od regionu ten okrągły, ręcznie formowany przysmak przygotowywany jest na różne sposoby i podawany jako dodatek lub danie główne.
Jest zatem knedel z Waldviertel, zrobiony z masy ziemniaczanej, doskonale pasujący do pieczeni wieprzowej, albo tzw. Semmelknödel z pokrojonej w kostkę czerstwej bułki. Tyrolskie knedle z wkrojoną wędzonką podaje się jako dodatkek do esencjonalnego rosołu wołowego lub jako danie z kapustką. Łasuchy kochają natomiast knedle nadziewane twarożkiem lub morelami, obtoczone w słodkiej tartej bułce. Zimą smakuje podawany powszechnie w schroniskach Germknödel (pampuch na parze) nadziewany powidłami śliwkowymi, polany stopionym masłem i posypany mieszanką mielonego maku i cukru.
> Przepis na knedle z morelami

Inne typowe dania austriacki to np. karynckie „Kasnudeln” (pierogi nadziewane twarożkiem i miętą), vorarlberskie „Käsknöpfle” (lane kluski zapiekane z ostrym, górskim serem) czy też styryjski „Wurzelfleisch” (mięso wieprzowe duszone w warzywach).
W Austrii z nadzieniem przygotowuje się nie tylko knedle, ale także pierożki z ciasta makaronowego. Cienko rozwałkowane ciasto nadziewa się ostrym lub słodkim farszem. W słynnych karynckich „Kasnudeln” kryje się aromatyczna mieszanka twarożku i ziemniaków, przyprawionych mięta lub trybulką. Typowe Kasnudeln można poznać po kształcie brzegów: po ułożeniu farszu ciasto skleja się ręcznie, przyszczypując brzegi palcami.
Trochę mniejsze są karynckie pierożki Schlipfkrapfen, nadziewane mięsem lub szpinakiem. Z kolei ciasto na tyrolskie Schlutzkrapfen zagniata się z mąki żytniej i jęczmiennej.

Makowe kluski - Mohnnudeln
W dolnoaustriackim Waldvietel każdego roku uprawia się około 500 ha maku, co stanowi prawie połowę powierzchni uprawy maku w całej Austrii. Do knedli, pierożków, placuszków i strudli dodaje się więc mak. Najbardziej znanym specjałem Waldviertel są tzw. makowe kluseczki. Robi się je z delikatnego ciasta ziemniaczanego, formuje ręcznie i gotuje. Tuż przed podaniem obtacza się kluseczki w słodkim maku i posypuje cukrem pudrem. Najczęstszym owocowym dodatkiem jest kompot.

Käsknöpfle
Käsknöpfle, zwane również serowymu kluskami lanymi, uważane są za narodową potrawę Vorarlbergu.  W dawnych czasach Käsknöpfle były prostym daniem, dziś są absolutnym przysmakiem. Sama produkcja kluseczek nie jest zbyt skomplikowana. Głownym składnikiem jest ciasto z mąki, soli, jajka i wody. Półpłynne ciasto przelewa się przez specjalną maszynkę do lanych klusek, prosto na wrzącą osoloną wodę i gotuje tak długo, aż kluski wypłyną na powierzchnię. Najważniejszym dodatkiem są typowe dla regionu rodzaje sera, takie jak Rasskäse, Surakäse czy vorarlberski ser górski, którym posypuje się kluseczki przed podaniem.


Backhendl
Austriacy uwielbiają kurczaki krojone w kawałki, panierowane w bułce tartej i jajku, a na koniec idealnie wysmażane. Do tego sałata roszponka lub sałata mieszana z sałatką ziemniaczaną, prażone pestki dyni, ocet balsamiczny, oliwa i olej z pestek dyni. Doskonała sałatka prosto ze Styrii.


Erdäpfel
Pierwsze ziemniaki przybyły do Wiednia w 1588 roku i opanowały austriacką kuchnię: od puree, przez knedle, placki ziemniaczane, aż po słynną sałatkę ziemniaczaną.

Krapfen
Dawniej pączki piekło się jedynie w ostatki. Dziś kupić je można wszędzie – koniecznie z dżemem morelowym.

Frankfurter
Wiedeńska kiełbaska obecna wszędzie: od Wurstlstandów (budek z kiełbaskami) po karty dań najlepszych hoteli (Cafe Sacher).

Guglhupf
Babka, czyli matka wszystkich ciast. Nieodłączny dodatek do kawy, np. Wiener Melange.

Wiener Melange
Melanż wiedeński to kawa złożona z 3 składników, dodanych do siebie w tych samych proporcjach: lekko przedłużona mokka, gorące mleko i spienione mleko. Melange może przypominać cappuccino, różnic między tymi dwoma jest jednak wiele: do cappuccino używa się mocniejszej mokki i jedynie spienionego mleka, którego w Melange jest dużo więcej.

Grammelschmalz
Zdziwi się, kto myślał, że tylko Polacy zajadają się smalcem ze skwarkami. Austriacy też go uwielbiają!

Kaiserschmarren
Jeden z najsłynniejszych deserów kojarzonych z Wiedniem. Jego historia sięga czasów Cesarstwa Austrowęgierskiego, a potrawa ta była przysmakiem cesarza Franciszka Józefa. Kaiserschmarren to lekkie, puszyste kawałki naleśników (lub, jak kto woli omletów), podawane z powidłami śliwkowymi i cukrem pudrem. Deser może być serwowany z innymi konfiturami, naleśniczki mogą być dodatkowo karmelizowane i doprawione rodzynkami.

Lungenbraten
Znającym język niemiecki, może niesłusznie kojarzyć się z płucami. Chodzi tu jednak o najlepszą część wołowiny, czyli filet. W dodatku pięknie opiekany.

Nockerln
Austriacko-węgiersko-czeski odpowiednich włoskich gnocchi, czyli kluski ziemniaczano-serowe, wypełnione na słodko lub mięsem, serem czy warzywami.

Paradeiser
Czyli rajskie jabłka. Inaczej… pomidory.

Apfelstrudel
Kawałki jabłek przyprawione cynamonem i rodzynkami, zawinięte w cieniutkie płatki ciasta. Nie mylić z szarlotką ani ciastem francuskim.

Powidl
Powidła śliwkowe

Rostbraten
Plaster wołowiny serwowany na setki sposobów. Najpopularniejszy, to ten z cebulą.

Tafelspitz
Kawałki wołowiny o najwyższej jakości, gotowane w specjalnym wywarze warzywnym. Podawane z gotowanymi warzywami, sosem szczypiorkowym i chrzanem z jabłkami.

Tiroler Gröstl
Resztki pieczeni, cebuli i ziemniaków zapiekane z majerankiem. Prawdziwy tyrolski przysmak.

Wiener Schnitzel
Cieniutko rozbity kotlet cielęcy, wieprzowy lub drobiowy, frytowany w panierce, przy czym panierka nie może przylegać do mięsa – powinna falować. Sznycel podawany jest tradycyjnie z sałatką kartoflaną lub ziemniakami z pietruszką, a do tego cytryna i borówki.

Topfengolatschen
Tradycyjny wypiek kuchni alpejskiej – słodkie kieszonki wypełnione serem.

Vanillekipferl
Kruche półksiężyce o intensywnym aromacie waniliowym. Ciasteczka te je się jedynie w czasie adwentu.

Zirbenschnaps
Schnaps produkowany z szyszek sosny limby, która rośnie tylko w regionach położonych powyżej 1500m n.p.m. Destylat produkuje się z czerwonych, niedojrzałych szyszek, które wydzielają sok i nie obrosły jeszcze w korę.

Źródło www.austria.info
Podziel się informacją:

1 z 1 »

Wersje językowe

urlopletter

Zapisz się na nasz newsletter, to nie kosztuje.
Zobacz archiwum
Ważne! Nikomu nie udostępniamy Twojego adresu

Kup polisę on-line

ubezpieczenia

Wyszukaj lot

Wyszukaj hotel

Booking.com

Zasady cookies

Nasz portal używa plików cookie w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Kursy walut

EUR
4.28
USD
3.59
CHF
3.70
GBP
4.85
Średnie kursy, 22-09-2017
Żródło: NBP